De som die meestal gemaakt wordt
Zelf beginnen kost inschrijving, een website en wat inrichting. Overnemen kost een paar ton. Op die manier gepresenteerd is de conclusie snel getrokken, en klopt hij niet, omdat de tijd tot het eerste inkomen ontbreekt.
Een ondernemer die achttien maanden nodig heeft om kostendekkend te draaien, financiert die achttien maanden zelf. Bij een modaal huishoudinkomen loopt dat op tot een bedrag dat in de buurt komt van de koopsom van een klein bedrijf. Dat geld is bovendien niet te lenen: een bank financiert geen levensonderhoud.
Wat het onderzoek laat zien
De Eurobarometer-enquete laat zien dat 65 procent van de ondervraagden liever zelf begint en 35 procent liever overneemt. De uitkomsten wijzen de andere kant op. Oostenrijks onderzoek komt uit op 96 procent van de overgenomen bedrijven die na vijf jaar nog operationeel is, tegen 75 procent van de startups. Nederlands onderzoek van lector Lex van Teeffelen komt op ruim 90 procent tegenover ongeveer de helft.
De Europese Commissie telde daarnaast ongeveer 610.000 overnames per jaar van bedrijven tot 10 miljoen euro omzet in Europa, met de constatering dat een geslaagde overname gemiddeld vijf banen oplevert tegenover twee bij een startup.
Waarom de aandacht toch naar startups gaat
Een startup heeft een verhaal: een idee, een oprichter, een lancering. Een overname heeft geen lanceringsmoment en gaat vaak gepaard met geheimhouding. Bovendien is een overname van een installatiebedrijf of een groothandel journalistiek minder aantrekkelijk dan een technologiebedrijf met een investeringsronde.
Het gevolg is dat een hele generatie ondernemers wel weet hoe een pitchdeck werkt en niet hoe een intentieverklaring werkt.
De som die wel klopt
Een eerlijke vergelijking zet het totaal van de investering plus de gemiste inkomsten in de aanloopperiode naast de koopsom plus de financieringslasten, over dezelfde periode van vijf jaar, met dezelfde aannames over eigen inkomen. Die uitwerking staat op kosten vergelijken.
Dat betekent niet dat overnemen altijd beter is. Het betekent dat de keuze op de goede grond gemaakt hoort te worden, en niet op een som waarin de helft van de kosten ontbreekt.